Iedere eigenaar van een teef loopt vroeg of laat tegen deze gebeurtenis aan. Wanneer u dit voor de eerste maal overkomt, kan de schrik toeslaan en komen er vragen. Wat moeten we doen?
Over het algemeen is het niet zo moeilijk als het lijkt. Bij de eerste loopsheid van uw hond hoeft u zich alleen maar zorgen te maken om het uitnodigende gedrag van uw teef naar de, in uw ogen opdringerige, reuen. Gedurende deze periode houdt u dus alle reuen bij haar weg en wordt de teef alleen nog maar aan de lijn uitgelaten, liefst daar waar niet al te veel andere honden komen. Verder zorgt u er voor, dat de bloeddruppeltjes in huis opgeruimd worden. Probleem opgelost, toch?
Was het maar zo eenvoudig. Van nature wilt uw teef er in deze periode alles aan doen om zich door de vrijer van haar keuze te laten dekken. Tenslotte geldt: "de soort moet voort". Ze wil constant naar buiten, overal haar geurspoor uitzetten en het liefst zelf op zoek naar de door haar gewenste reu. Vandaar ook de term 'Loopsheid'. Gelukkig zijn de teven in deze periode toch nog enigszins kieskeurig. Niet iedere reu komt in aanmerking. Bovendien duurt deze periode over het algemeen niet zo lang. De loopsheid duurt bij de meeste teven slechts drie weken en van die drie weken is zij alleen tussen de 10e en 14e dag dekrijp. Let wel: dit zijn gemiddelden. Deze dagen zijn dan ook cruciaal en extra oplettendheid is geboden.
Maar ook deze periode gaat voorbij en u wacht geduldig op de volgende loopsheid zo'n 6 tot 12 maanden later, afhankelijk van het ras, waarna het hele feest opnieuw plaatsvindt.
Wilt u pleegouder worden van de nakomelingen van uw teefje, dan wordt het tijd u te verdiepen in de gang van zaken rond "het (on)geluk zit in een klein zaadje" ofwel de voortplanting.
Alvorens de geslachtscyclus van uw hond te beschrijven, eerst een uitleg over het vrouwelijk geslachtsorgaan, gevolgd door die van het mannelijk geslachtsorgaan.
|
De horizontale doorsnede |
De lengtedoorsnede van het vrouwelijk geslachtsorgaan |
|
1. baarmoederhoorn |
1. eierstok |
De lengte doorsnede van het vrouwelijk geslachtsorgaan
De eierstokken (ovaria) produceren alleen eicellen tijdens de foetale ontwikkeling. Na de geboorte van uw hondje liggen er vele duizenden eicellen in beide eierstokken. Deze worden tijdens het leven NIET meer aangevuld. Integendeel; ze gaan alleen maar verloren.
Per jaar proberen ca. 10.000 primitieve eicellen tot rijping te komen, zodat ze bevrucht kunnen worden. Dit betekent dus, dat de teef haar gehele leven tijdens de loopsheid vruchtbaar is. Let wel! Tijdens de loopsheid kunnen er zo'n 20 gerijpte eicellen kans maken te worden bevrucht. We zullen u niet vermoeien met een opsomming van alle hormonen die bij de rijping een rol spelen, maar tot circa de achtste maand komen er in het algemeen geen cellen tot rijping. Vanaf 8 maanden tot anderhalf jaar valt deze remming weg en komen er regelmatig eicellen tot rijping in de eierstokken. De periode van de ene rijping tot de andere noemen we de ovulatiecyclus. Deze cyclus kunnen we in een aantal perioden verdelen. (nogmaals: dit zijn gemiddelden en bij ons ras, de Saarlooswolfhond, komen zeer vaak uitzonderingen op deze regels voor.( Zo vaak zelfs, dat we het normaal zijn gaan vinden).
De Pro-oestrus
Het begin van de pro-oestrus is uitwendig waar te nemen door het optreden van een bloederige afscheiding uit de vulva. Doordat de baarmoederwand zich gaat verdikken, scheuren kleine en tere bloedvaatjes wat dus zichtbaar wordt door het bloedverlies. De teef wordt aantrekkelijker voor reuen maar laat een dekking niet toe. Deze fase kan variëren van 3 dagen tot 3 weken, maar duurt gemiddeld 9 dagen
Oestrus
In deze fase vindt de zgn. eisprong of ovulatie plaats. In deze fase zal de teef zich dan ook laten dekken. Omdat de hond bij de zgn. multipare dieren hoort (d.w.z. dat per eisprong meerdere rijpe eicellen vrij komen), is het mogelijk de teef op meerdere dagen achter elkaar te (laten) dekken. Uitwendig is deze fase waar te nemen, doordat de hoeveelheid bloedverlies afneemt en dat het bloed heel licht van kleur tot waterig wordt. Ook deze periode duurt gemiddeld 9 dagen.
De met-oestrus
Wanneer de teef in de vorige fase niet drachtig geraakt is, neemt de baarmoederwand in grootte af tot weer normale proporties. Deze fase duurt ongeveer 2 maanden. Wanneer de teef wel drachtig is geraakt, vindt geen nieuwe eisprong plaats, zullen de bevruchte eicellen zich gaan nestelen in de baarmoederwand en gaan tegen het einde van deze fase de melkklieren groeien.
An-oestrus
Dit is de rustperiode. Deze duurt 3 tot 6 maanden, waarna onder invloed van een hormoon de pro-oestrus weer begint.
Het mannelijk geslachtsorgaan
De mannelijke voortplantingsorganen bestaan uit:
1. de beide testikels met hun bijbal (de epididymis)
2. de zaadblaas
3. prostaatklier
4. penis
De testikels ontwikkelen zich reeds in de foetale periode, waarna zij een paar weken na de geboorte afgedaald moeten zijn in de balzak buiten het lichaam. Deze balzak bestaat uit zeer veel kleine spiertjes, die ervoor zorgen dat de testikels altijd op dusdanige afstand van het lichaam hangen dat de temperatuur daarin 1 tot 8 graden beneden de lichaamstemperatuur blijft. Alleen dan kunnen zaadcellen geproduceerd worden.
Ook nu weer spelen een aantal hormonen een rol en weer zullen we deze in dit verhaal weglaten. De reu krijgt bij de geboorte geen zaadcellen mee. Deze worden zijn hele leven door opnieuw aangemaakt.
De zaadcellen worden geproduceerd in de testikel en komen tot verdere rijping in de bijbal waar zij zo'n 1 tot 3 weken in voorraad gehouden worden. Vindt er in deze periode geen transport plaats, dan neem de kwaliteit van de zaadcellen af en vallen ze tenslotte in brokstukken uiteen.
Wanneer wel transport plaatsvindt, gaan de rijpe zaadcellen via beide zaadleiders naar de prostaat waar zij samenkomen met de urinebuis.
De prostaat bij de hond is een samenvoegsel van een drietal klieren. Deze klieren produceren diverse stoffen die bij het verdere transport noodzakelijk zijn. De prostaat zelf produceert o.a. fructose, een suiker dat tijdens het transport zorgt voor de voeding van de zaadcel. Tenslotte wordt nog een geleiachtige stof geproduceerd, die na de dekking ervoor moet zorgen dat de vagina afgesloten wordt zodat het zaad niet naar buiten kan wegstromen.
Het sperma bestaat uit een deel water vermengd met de stoffen die door de prostaatklier geproduceerd worden en de zaadcellen. Per ejaculatie produceert de hond 2 tot 10 ml sperma waarvan ca. 200.000 zaadcellen per milliliter. Hoewel dit veel lijkt, gaan veel zaadcellen al tijdens het transport verloren. Voor het doorboren van het beschermende kapje van de eicel zijn diverse zaadcellen noodzakelijk. Komen er te weinig zaadcellen, dan wordt die kap niet doorboord en wordt de eicel dus niet bevrucht. Komen er echter teveel zaadcellen in de eicel terecht, dan sterft die eicel ook af. Er is dus geen garantie op een goede bevruchting.
De loopsheid
Zoals gezegd duurt de totale loopsheid circa 3 weken, maar doordat de verschillende stadia in lengte kunnen variëren, kan de loopsheid wel tot vier weken duren. Vindt dan maar eens het juiste tijdstip voor de dekking.
Het tijdstip waarop de teef loops gaat worden, wordt niet alleen hormonaal bepaald maar is daarnaast van een groot aantal factoren afhankelijk:
-
het ras
-
de conditie van de hond
-
het leefmilieu van de hond
-
samenstelling van het gezin inclusief de eventuele andere honden
-
vakantie en de vraag of de hond wel of niet meegaat
-
stress
-
een oudere dominante teef in huis
-
enz.
Laten we er gemakshalve maar vanuit gaan, dat alle omstandigheden optimaal zijn voor de teef om loops te worden. Wanneer uw teef reeds meerdere keren loops is geweest, weet u de tijd tussen twee loopsheden. Wilt u haar met de tweede loopsheid laten dekken, dan moet u haar regelmatig in de gaten houden tot het zover is. Vanaf dat moment blijft u alert op de kleur van de afscheiding. U blijft de teef observeren totdat de afscheiding lichtroze of waterig wordt. Dan is het tijd om nerveus te worden.
Wanneer u zelf een reu en een teef hebt en het de bedoeling is, dat de reu de teef dekt, dan is het bepalen van het juiste dektijdstip niet zo'n probleem. In feite komt het erop neer, dat men gewoon afwacht wat er, en wanneer gebeurt. Waarna men na 63 dagen de bevalling kan verwachten.
Meestal echter laat men de teef door een "vreemde" reu dekken. Dan wordt het al wat lastiger. Er zijn dan een paar methoden om het juiste tijdstip te bepalen:

-
Men kan gebruik maken van een zgn. zoekreu. Dit is een reu, die wel mag aangeven wanneer de teef dekrijp is, maar die zelf niet mag dekken.
-
Een andere methode, die veel toegepast wordt, is het bepalen van het gehalte progesteron in de bloedbaan van de teef.
Progesteron is een hormoon dat, naarmate het dektijdstip nadert, in steeds grotere hoeveelheden in het bloed voorkomt. Deze hoeveelheid kan middels bloedonderzoek gemeten worden. Afhankelijk van deze hoeveelheid kan met vrij grote nauwkeurigheid bepaald (voorspeld) worden wanneer de teef gedekt moet worden.
We gaan er vanuit, dat u voor methode 2 gekozen hebt. U heeft intussen ook de eigenaar van de reu, die ook wat dingen moet regelen, al ingelicht, zodat die weet wanneer hij uw telefoontje kan verwachten dat er gedekt moet worden.
Vanaf ongeveer de 7e of 9e dag van de loopsheid laat u dan bij uw dierenarts of kliniek waar men zelf bloedonderzoek kan doen, bloed prikken. Voor het gemak houden we even de procedure aan zoals die gehanteerd wordt door de Kliniek voor Kleine Huisdieren te Utrecht. Op maandag, woensdag en vrijdag kunt u daar zonder afspraak terecht voor fertiliteits-controle. U zorgt dat u er voor 08.00 uur bent, want u wordt binnengeroepen op volgorde van aanmelding.
Uiteraard informeert u bij de universiteit of deze procedure nog steeds geldig is!!!
De eerste keer wordt u door één van de studenten van alles over de teef gevraagd t.b.v. het dossier. Vervolgens wordt er bloed afgenomen, waarna u terug mag naar de wachtkamer en wordt de volgende teef binnengeroepen. Men doet dit omdat het bloed voor een bepaalde tijd in het laboratorium moet zijn voor progesteron-bepaling. Uiteindelijk wordt u voor de tweede maal binnengeroepen, is de dienstdoende specialist ook gearriveerd en vindt er een inwendig onderzoek plaats, omdat ook de rimpeling van de baarmoeder bepalend kan zijn voor het dektijdstip. U krijgt dan gelijk te horen of u twee dagen later terug moet komen of dat de kans bestaat, dat u tussen 12.00 en 13.00 uur gebeld wordt. In het laatste geval krijgt u te horen wanneer de teef gedekt moet worden. 'Utrecht' vraagt een vast bedrag voor dit onderzoek, ongeacht of u één keer of bijv. 8 keer komt. Het progesterongehalte in het bloed moet tussen 7 en 10 (met een uitloop tot 12) liggen voor een dek-advies afgegeven wordt. Ligt de waarde boven de 14 dan kunt u een succesvolle dekking wel vergeten. Ligt het dektijdstip bij de gemiddelde huishond rond de 10e tot 12e dag, bij de Saarlooswolfhond kan dit variëren van de 8e tot de 27e dag, met als record een teefje dat op de 35e dag succesvol gedekt werd.
1e dekking
Niet altijd is de loopsheid van uw teef duidelijk zichtbaar. Hoe komt u er dan achter? In de eerste plaats merkt u dat doordat reuen steeds meer belangstelling krijgen voor uw teefje. In de tweede plaats is tijdens de loopsheid de vulva rood en wat gezwollen. In de derde plaats zal de teef vaker plassen en kleine plasjes produceren, soms tilt ze daarbij een poot op. In de vierde plaats kan het karakter wat veranderen.
Zaken om rekening mee te houden voor de dekking
Zorg dat zowel reu als teef op tijd ontwormd en gevaccineerd zijn. Vaccineren vlak voor of na de dekking mag nooit plaatsvinden, omdat dit e.e.a. nadelig kan beïnvloeden. Voor het ontwormen altijd een veilig middel gebruiken. Voor de Saarlooswolfhond is dat Banminth.
En dan is het zover.
De dekking
Op het moment dat de teef gedekt moet worden, u de eigenaar van de reu heeft ingelicht, pakt u uw spullen en gaat u op weg. Omdat over het algemeen de teef minstens twee keer gedekt wordt, met een tussenruimte van minimaal 12 uur, neemt u een koffertje of tas met kleding, enz. mee wanneer de beoogde reu op behoorlijk afstand woont. U blijft dan of bij de eigenaar van de reu logeren of u gaat in een hotel of motel. Afhankelijk van de omstandigheden. Waar u echter ook al voor gezorgd hebt, is dat er een geschikte 'reserve-reu' uitgezocht is voor het geval de eerste reu niet wil dekken of dat de teef niet door die reu gedekt wil worden (ook dit komt regelmatig voor). Op het adres van de reu aangekomen, zorgt u dat de teef haar behoefte gedaan heeft en dat zij alleen nog maar hoeft te plassen. De eigenaar van de reu heeft er intussen voor gezorgd, dat er zo min mogelijk afleiding kan ontstaan, dat de reu 'uitgeplast' is, de penis schoon (geen voorhuidontsteking o.i.d. ), dus dat de omstandigheden optimaal zijn. Vervolgens laat hij zijn reu snuffelen aan de urine van de teef.
De reu zal hiervan opgewonden worden en aanstalten maken de teef te dekken als dit volgens hem mogelijk is. Het komt echter heel vaak voor, dat er niet gelijk een dekking plaatsvindt. De teef is dan nog niet zover en ze zal de reu afsnauwen. Op het moment dat het wel zover is, zal zij de reu gaan uitdagen en zich uiteindelijk presenteren. Dit hele spel kan variëren van 5 minuten tot vele uren. Als alles naar wens is, gaat ze ervoor staan, de staart draait opzij en de reu kan de koppeling tot stand brengen. Op het moment dat de reu zijn penis ingebracht heeft, zwellen de zwellichamen van de penis op zodat de dieren "vast" zitten. Vervolgens zal de reu een poot over de teef heentillen en zich omdraaien zodat zij met de achterkanten tegen elkaar aanstaan. Soms ook blijven ze zij aan zij staan. Het is echter van het grootste belang, dat de reu bepaalt hoe hij gaat staan. Deze hele koppeling kan variëren van een paar minuten tot een uur. In die tijd is het onmogelijk de dieren uit elkaar te krijgen. Tijdens de dekking kunnen beide dieren grote hoeveelheden speeksel produceren. Vaak wordt dit als een goed teken opgevat. Tijdens de dekking moeten beide eigenaren hun honden vasthouden om te voorkomen dat zij gaan lopen, draaien, enz. De honden moeten rustig toegesproken en op hun gemak gesteld worden.
Op een gegeven moment neemt de zwelling van de penis af en zal de reu loskomen van de teef. Onmiddellijk hierna gaat de eigenaar van de teef met haar gedurende een kwartier in een stevig tempo lopen en zorgt hij ervoor dat zij niet kan plassen. Dit lopen zorgt er namelijk voor dat het sperma verder richting baarmoeder bewogen wordt. Zou de teef gelijk gaan plassen, dan is de kans heel groot dat het sperma voor het grootste deel verloren gaat.
Over het algemeen heeft men, na verkregen dekadvies, zo'n 6 tot 24 uur de tijd voor een dekking. Deze tijd blijft een eicel ontvankelijk voor bevruchting. Het sperma van de reu blijft zo'n 24-36 uur goed en hij heeft minstens 12 uur nodig om de hoeveel zaad weer op peil te brengen.
Wanneer de teef na deze rustperiode van de reu nog steeds ontvankelijk is voor hem en hij nog wil, volgt een tweede en eventueel daarna een derde dekking. Dit vergroot de kans op succes maar is geen garantie.
Problemen waar men tegen aan kan lopen:
-
De teef wil zich niet door de reu laten dekken. Wanneer dit te lang duurt en de reu nog geen poging heeft kunnen of mogen wagen is het verstandig hulp in te roepen. Het kan zijn, dat de teef helemaal niets van de reu moet weten. In dit geval is dit relatief snel te zien en is er nog tijd om de reserve-reu in te schakelen.
Het kan echter ook zijn, dat de teef nog steeds niet zo ver is ondanks het dekadvies dat men gekregen heeft. De praktijk heeft geleerd, dat een teef zich pas dagen later succesvol liet dekken. Vooral als beginnend fokker loopt u dan de kans dat u teleurgesteld afhaakt waardoor er geen nageslacht geproduceerd wordt. Hulp van ervaren fokkers is dan zeer welkom.
-
De teef wil na enige tijd tijdens de dekking gaan liggen. De eigenaar van de teef zorgt ervoor dat hij rustig naast haar zit, met een hand of een knie onder haar borstkas. Nooit onder de buik, omdat dit voor de reu een onaangenaam gevoel kan opleveren en hij een schrikreactie kan gaan vertonen.
-
De reu krijgt kramp in een achterpoot. In dit geval moet de eigenaar van de reu de betreffende poot ondersteunen en zorgen dat de reu zo rustig mogelijk blijft en niet probeert weg te lopen. Wanneer een koppeling voortijdig afgebroken wordt, kan dit behoorlijke schade bij reu en teef opleveren en bovendien is het zeer pijnlijk. Zo pijnlijk en schadelijk dat de reu nooit meer wil of kan dekken.
-
Ook de omstandigheden waaronder een dekking moet plaatsvinden kunnen een negatieve invloed hebben. Gillende kinderen bij de buren, lawaai op straat, verkeerde kleding, pottenkijkers, enz. In dit geval kan het best zo zijn, dat het ergens op een plekje ver weg van alles en iedereen wel lukt. Maar ook hierbij heeft de beginnend fokker advies nodig.
Schijndracht
Deze periode treedt op zo'n 60 tot 63 dagen na de loopsheid op. Dus aan het eind van de met-oestrus. Na de ovulatie zorgen de achtergebleven restanten van de follikel, waarin de eicel tot verdere rijping is gekomen, voor de vorming van het zgn. gele lichaam. Dit gele lichaam gaat onder invloed van een hormoon een tweede hormoon produceren dat de dracht op verschillende manieren bevordert. (Het gele lichaam is een tijdelijke endocriene klier)
Tijdens de schijndracht echter verschrompelt het gele lichaam niet ondanks dat er geen bevruchte eicellen aanwezig zijn. Het gele lichaam heeft echter niet het eeuwige leven en gaat tenslotte toch ten gronde.
Omdat echter schijndracht en werkelijke dracht even groot zijn, kan dit de fokker behoorlijk parten spelen.
De teef is drachtig
Omdat bij de hond niet via de urine te controleren is of zij drachtig is, moet dit op een andere manier gebeuren. Ongeveer 28 tot 30 dagen na de dekking kan men een echo laten maken van de teef. Ervaren fokkers en dierenartsen kunnen op dat tijdstip met de hand voelen of de teef drachtig is en ongeveer bepalen hoeveel vruchten zij voelen. Die vruchten voelen aan als kleine knikkertjes. Met een echo is beter te bepalen hoeveel het er minimaal zullen zijn en waar ze liggen. De embryo's liggen verdeeld over beide baarmoederhoorns. Na deze periode gaan de vruchten zich inkapselen in de baarmoederwand. De vrucht wordt omgeven door een drietal vliezen, waarvan het buitenste vlies, het chorion, zorgt voor de verbinding met de baarmoederwand. Wanneer twee vruchten elkaar dusdanig in de wegzitten, zodat zij in de groei belemmerd worden, sterf een van de vruchten meestal af. Hiervan merkt men niets. De embryo wordt opgelost en de afvalstoffen worden via de bloedbaan uit de baarmoeder weggevoerd.
De eerste 5 weken is nauwelijks sprake van groei, maar door verandering in de hormoonhuishouding kan de teef vraatzucht ontwikkelen. Dit moet tegen gegaan worden om te voorkomen dat de teef te dik wordt. Bovendien gaat door het te dik worden de conditie van de teef achteruit.
De laatste weken van de dracht groeien de vruchten explosief, zodat dat het tijdstip is waarop de teef extra en zorgvuldig uitgebalanceerd voedsel moet hebben, ook weer zonder haar te overvoeren.
Een drachtige teef stijgt in rangorde binnen een roedel, waardoor zij wat dominanter kan (of zal) zijn dan normaal.
Voorafgaande aan de geboorte
Eén tot twee weken voor de verwachte geboorte zorgt u dat de werpkist in de ruimte staat die u daarvoor uitgekozen heeft. Deze kist moet minimaal 80 x 110 cm zijn en moet over een zgn. doodligrand beschikken. Met deze rand voorkomt u, dat een pup door de moeder doodgedrukt wordt als hij achter haar rug terecht komt. Dit zal overigens heel zelden voorkomen, aangezien de moederhond uitermate voorzichtig is op haar pups. De werpkist zorgt er verder voor, dat er een rustige omgeving gecreëerd kan worden.
De bodem van deze kist moet iets van de grond af zijn, zodat er geen last van eventuele tocht is. Bovendien moet de bodem een onderlaag hebben die zo stroef is dat de teef zich zonder problemen kan afzetten tijdens het persen, de pups niet teveel uitglijden en hij moet hygiënisch en makkelijk schoon te houden zijn. Een strakgespannen laken is in dit verband ideaal. Ook voor de pups is de eerste weken het van groot belang, dat de kist makkelijk schoon te houden is. Later, als de pups wat gaan rondlopen, kunnen er eventueel wat kranten in waarop zij hun behoefte kunnen doen.
De werpkist mag nooit van onder af verwarmd worden (vloerverwarming). Dit zorgt er namelijk voor dat de pups snel kunnen uitdrogen. Eventueel een speciale warmtelamp boven de kist is wel aan te bevelen. Tijdens het werpen dient de temperatuur in de gekozen ruimte tussen 23º en 27º gehouden te worden. Zodra de kist in de kamer staat, gaat u er zelf regelmatig even in zitten. Uit nieuwsgierigheid komt al snel de teef bij u in de kist. Op deze manier kan zij er alvast aan wennen. Ook heeft u haar van te voren uit voorzorg nog ontwormd. Wederom het veilige middel 'Banminth' (®) gebruiken.
Een aantal weken voor de bevalling heeft u een paar keer 's morgens bij het wakker worden de temperatuur van uw teef opgenomen. Deze ligt normaliter rond de 38 graden. Een dag of 5 voor de verwachte geboortedag gaat u beginnen met de teef eenmaal daags te temperaturen. Deze temperaturen noteert u op een vel papier. Op de 60e dag gaat u beginnen met driemaal daags temperaturen. Kies daarvoor altijd ongeveer hetzelfde tijdstip uit. Ook deze temperaturen noteert u weer. Vanaf de 62e dag gaat u om de 2 uur temperaturen. Ook 's nachts!!!!
Voor de bevalling daalt de temperatuur van de teef namelijk met ongeveer een volle graad en binnen 24 uur na het dieptepunt moet de bevalling inzetten. Dit dieptepunt houdt echter maar zo'n 3 tot 4 uur aan waarna de temperatuur weer ongeveer een halve graad stijgt. Op het moment dat u merkt dat de temperatuur gaat dalen, gaat u om de 30 minuten temperaturen. U weet dan zeker, dat u het dieptepunt niet mist. Hou voor alle zekerheid een tweede thermometer bij de hand en controleer desnoods daarmee ook nog eens het gevonden dieptepunt. Het is absoluut noodzakelijk dat u dit dieptepunt zo precies mogelijk vast stelt. U hebt dan voldoende tijd om maatregelen te nemen. Het kan zijn dat u een ervaren persoon bereid gevonden hebt u en uw teef bij te staan tijdens de geboorte, maar ook kan het noodzakelijk zijn uw dierenarts in te lichten in geval er zich tijdens de geboorte een probleem voordoet.
Gemiddelde temperaturen 2 dagen voor de geboorte
Gemiddelde temperatuur daags voor de geboorte tot en met de geboorte
|
Wanneer er ca. 24 uur na het gemeten dieptepunt nog geen |
Een andere aanduiding dat de geboorte nabij is, is het onrustig worden van de teef. Ze wil wat vaker naar buiten om zich te ontlasten en zal vaak proberen in de tuin een hol te graven. Maar ook in huis bestaat de mogelijkheid dat de teef ergens een hol zoekt. Dit kan onder de bank zijn, onder bed, of waar ze maar onder kan kruipen. Probeer dit te voorkomen en zorg dat ze in de werpkist gaat. Eventueel maakt u een deel van de werpkist aan de bovenkant dicht met een kleed of een laken, zodat dat stuk op een hol gaat lijken.
Intussen heeft u er ook voor gezorgd, dat er tijdens het werpen geen afleiding kan zijn. Dus: bel uitschakelen, gordijnen dicht, geen bezoek, enz. Verder heeft u al gezorgd voor een teiltje water, een emmer om afval in gooien (de teef mag gerust de nageboorte opeten, maar wanneer het een groot nest is hoeft ze niet alle nageboortes te verorberen. Die gooit u dan in de emmer), handdoeken, schaar, verband, enz.
Het werpen
Onder invloed van het hormoon oxytocine (dat verder nog zorgt voor het opgang brengen van de melkproductie) gaan de spiervezels van de baarmoederwand voor contracties zorgen en ontstaan de weeën. Hierdoor wordt de vrucht langzaam richting baarmoederhals gedreven en komt de pup tenslotte in de bekkenholte te liggen. Dit zorgt, in combinatie met de werking van de buikspieren, voor reflexen die we kennen als persweeën. Hierdoor kan één van de vliezen rond de pup scheuren en zien we het eerste vruchtwater (in feite foetale urine) wegvloeien. Vervolgens zal het jonge dier te voorschijn komen. Soms worden de pups geboren, terwijl ze nog in het vlies zitten. De moederhond zal dan het vlies kapotbijten of de fokker scheurt het vlies voorzichtig kapot als de moederhond het niet zelf doet.
Pups worden over het algemeen geboren via de zgn. kopligging. Maar ook stuitligging komt regelmatig voor en hoeft op zich niet voor een probleem te zorgen, maar waakzaamheid is hier geboden; de pup kan bij een stuitligging veel vruchtwater binnen krijgen en hierdoor overlijden.
Verder zien we dat de pup nagenoeg altijd zo ligt, dat zijn ruggengraat dezelfde kant op ligt als die van de moederhond. Een enkele keer ligt de pup om zijn lengteas gedraaid en moeten we zorgen dat de navelstreng niet voor verstikking zorgt. Zodra de pup geboren is, zal de moederhond de navelstreng doorbijten. Mocht zij dit niet doen, dan moet wederom de fokker ingrijpen. De navelstreng moet niet op te korte afstand van het puppenlijfje worden doorgebeten of geknipt. Door het likken van de buik door de moederhond kan anders de navelstreng beschadigen. Dit likken is trouwens ook bedoeld om de foetale afvalstoffen uit de darmpjes te verwijderen. Direct na de geboorte dient de ademhaling op gang te komen. Mocht dit niet gebeuren, dan kunt u als fokker dit op gang helpen door de pup krachtig met een handdoek te wrijven, eventueel door eerst het achtergebleven vocht uit de luchtwegen te verwijderen (vraag vooraf de dierenarts of een ervaren fokker op welke wijze dit moet gebeuren). Ook bestaan er druppels die u de pup voorzichtig kunt geven om de ademhaling op gang te brengen. Zodra de pup zelfstandig ademt, dient hij zo snel mogelijk op zoek te gaan naar een tepel. Eventueel kunt u hem bij een tepel leggen. Terwijl de pup de tepel in de bek neemt, zal de moederhond doorgaan met likken. Na enige tijd, tenminste als er nog meer pups geboren moeten worden, zal de moederhond weer weeën gaan vertonen en maakt zij zich klaar om de volgende pup ter wereld te brengen.
Wanneer alle pups geboren zijn en men er zeker van is dat er geen pups meer in het lichaam van de moederhond achtergebleven zijn, kan men eventueel een pitonspuit (laten) geven. Dit zorgt ervoor, dat achtergebleven afvalstoffen (nageboortes) uitgescheiden worden en dat de baarmoedermond zich sluit. Er is dan minimale kans op infectie.
============================================================================================
PITON (kunstmatige oxytocica) Bijwerkingen van oxytocine-injecties:
* hypertonie = baarmoederwand verslapping
* hypotentie = bloeddrukverlaging
* hypertensie = bloeddrukverhoging bij de moeder
*** een teveel aan oxytocine zorgt ervoor dat de baarmoedermond dichtklapt waardoor geen pups meer
geboren kunnen worden.
============================================================================================
Zodra alle pups geboren zijn, de moederhond rustig ligt, de boel opgeruimd is, is er gelegenheid de pups te wegen. Zorg dat u de pups uit elkaar kunt houden. In de eerste tabel van de bijlage vindt u de gemiddelde geboortegewichten. Noteer deze gewichten.
Waar u rekening mee moet houden
Het is van het allergrootste belang dat de pups zo snel mogelijk gaan drinken bij de moederhond. Hierdoor krijgen zij namelijk de biest of het colostrum binnen. Deze eerste melk bevat o.a. afweerstoffen tegen ziekten waaraan de moederhond heeft geleden of waartegen zij is ingeënt. Zorg er verder voor, dat de werpkist tijdens de bevalling zo droog mogelijk blijft. Hierdoor zullen de reeds geboren pups niet in een natte omgeving komen te liggen. De pups koelen hierdoor heel snel af en kunnen komen te overlijden.
Zorg dat eventueel andere aanwezige honden niet te dicht bij de werpkist komen. Dit kan verstorend werken.
Wanneer u de werpkist betreedt, dan mag u uitsluitend schoeisel dragen waarmee u niet buiten op straat komt. U draagt of pantoffels of u loopt op kousen. Wanneer u thuis komt van uw werk, kleedt u zich eerst om alvorens u naar de puppen toegaat. Hygiëne is en blijft de komende weken de hoofdzaak en u probeert op allerlei mogelijke manieren eventuele besmetting te voorkomen. Bedenk dat de puppen alleen die afweerstoffen bij zich hebben, die zij via de moedermelk binnen krijgen of hebben gekregen.
Problemen waar u tegenaan kunt lopen
Wanneer de teef niet voldoende weeën vertoont, kan een klein beetje Piton (kunstmatig oxytocine) de weeën verder op gang helpen. De dosering luistert heel nauw want een teveel zorgt ervoor dat de baarmoedermond dichtklapt waardoor geen pups meer geboren kunnen worden.
|
BELANGRIJK! |
Evenals bij een narcose, reageert de Saarlooswolfhond dikwijls heel afwijkend aan de gedomesticeerde huishond, op het weeën-opwekkende middel Oxytocine (piton). |
Een reeds overleden pup kan de geboorte van de andere pups in de weg liggen. Of er een reeds overleden pup aanwezig is, is merkbaar aan de zwarte afscheiding. In dit geval dient direct de dierenarts te hulp te schieten.
Een enkele keer is ook het binnenste vlies dat de pup omgeeft al gescheurd, waardoor de pup de pootjes kan strekken. Het is dan mogelijk dat hij dan blijft steken. In dit geval moeten de pootjes vastgepakt worden en moet er, uitsluitend tijdens een perswee, voorzichtig aan getrokken worden. Wanneer de geboorte van de pups te lang op zich laat wachten, dient met een deskundige contact opgenomen te worden. De vraag rijst dan of het aan te bevelen is een keizersnede te laten uitvoeren of dat men nog een aantal uren wacht. Er kunnen immers omstandigheden zijn waardoor de teef de bevalling ophoudt.
Een ander probleem waar u tegenaan kunt lopen, is dat de teef uitgeput raakt. Ook nu weer hulp inroepen en eventueel een injectie calcium laten toedienen om haar weer op krachten te laten komen.
Het drinken
Binnen een kwartier na de geboorte moet de pup drinken. Eventueel legt u de pup aan een tepel. Zodra hij een tepel in de bek neemt, zuigt hij een vacuüm waardoor de melk gaat stromen. U zult merken dat de pup met de voorpootjes tegen de melkklier ligt te trappelen. Dit helpt de melkproductie en het transport op gang en in stand te houden. Een smekkende pup echter krijgt geen melk binnen.
De pups zullen regelmatig van tepel verwisselen. Ook krioelen ze over en door elkaar heen. Over het algemeen zijn de tepels het dichtst bij de voorpoten het minst ontwikkeld en geven ook de minste melk af. Zorg dan dat niet steeds dezelfde pups aan die tepels zuigen. Per dag moeten de pups tussen 20 en 40 gram aankomen. Daarom is het noodzakelijk de pups twee tot driemaal per dag te wegen. Ook deze gewichten worden genoteerd, zodat u altijd een controle mogelijkheid hebt.
Problemen rond het drinken
Wanneer een pup na de geboorte op geen enkele wijze te stimuleren is bij de moeder te drinken, moeten er andere maatregelen genomen worden. Het is echter STRENG VERBODEN de pup dan te voeden met gewone melk. Bovendien stremt deze melk en ligt als een blok beton in de maag van de pup. Omdat de eerste 24 tot 48 uur de darm van de pup specifieke eiwitten (de eiwitten met de afweerstoffen) direct doorlaten kan de pup een allergie ontwikkelen tegen de "kunstmatige" voeding en hiervan op latere leeftijd ernstig ziek worden en zelfs kan overlijden. Na deze 24 tot 48 uur worden de eiwitten uit het voedsel verder afgebroken en kan de pup kunstmatige melk krijgen. Men kan de pup in dat geval beter suikerwater met een klein snufje zout er door geven. Ook kan men kant-en-klare puppy-melk in poedervorm (langer houdbaar) gebruiken. Deze vervangende melk is van de juiste samenstelling. Hiervoor gebruikt men een flesje met speen of men gaat noodgedwongen over op sondevoeding, afhankelijk van de reden waarom de pup niet drinkt. Na 48 uur kan men vervolgens zonder probleem de pup met de fles gaan voeden.
Gewichten
Na een week moeten de geboortegewichten ongeveer verdubbeld zijn. Vanaf de derde week, wanneer begonnen wordt met het bijvoeren van pap, moeten de gewichten per dag ongeveer 100 gram toenemen. U blijft deze eerste drie tot vier weken de puppen twee tot driemaal daags wegen. Liefst op hetzelfde tijdstip.
In het begin kan hiervoor een gewone baby-weegschaal gebruikt worden. Tegen de tijd dat de puppy's erg beweeglijk zijn, wordt dit wat lastiger omdat ze niet zonder meer rustig blijven liggen. Het is geen ramp wanneer een pup een dag niet aankomt of zelfs iets afvalt. Het kan zelfs zijn, dat de pup een of twee dagen niet aankomt. Gaat hij echter afvallen, dan moet de dierenarts geraadpleegd worden.
Zorg er voor, dat u de puppy's uit elkaar kunt houden. Hier zijn verschillende methoden voor:
-
U kleurt met nagellak van elke pup één nageltje.
-
U doet de pup een gekleurd draadje wol om de nek.
-
U knipt een stukje vacht van de pup af.
Welke methode u ook gebruikt, op het lijstje met gewichten noteert u exact, welke pup bij welk gewicht hoort, zodat u bij het wegen geen fouten maakt.
Voeding
De eerste 3 weken blijven de pups drinken bij de moederhond. Bij een nest van gemiddelde grootte krijgen de pups voldoende binnen. Bij nesten groter dan 10 stuks moet u rekening houden met flesvoeding omdat de moederhond het voeden niet zelf meer kan redden. Dit betekent, dat u om de 2 uur met de fles rond moet. Laten we maar van een gemiddeld nest uitgaan. Op de leeftijd van ca. 3 tot 4 weken wordt begonnen met bijvoeding. De puppen hebben nu meer voedingsstoffen nodig omdat tegen het einde van de vijfde week grote hoeveelheden kalk en fosfor worden opgenomen, omdat nu pas de verkalking van het skelet op gang komt.
Over het algemeen wordt geadviseerd als bijvoeding pap te gebruiken (bijv. kindermeel) eventueel gemengd met fijngesneden of gemalen vlees. Bereid u op het ergste voor: ga er maar van uit dat het een kliederboel wordt. Ook de teef kan nu voedsel opgeven. Het ziet er niet smakelijk uit, maar doordat het al voorverteerd is kunnen de puppen het goed eten. Vanaf de vijfde of zesde week zal de teef de pups steeds minder bij haar laten drinken. De melktandjes beginnen door te komen en die zijn vlijmscherp. Naast het gewone puppyeten krijgen ze nu ook melk te drinken. Schrik niet wanneer een pup diarree krijgt. Dit kan gewoon gebeuren. Pas wanneer de diarree te lang aanhoudt (langer dan een dag) vraagt u de dierenarts of een deskundig fokker wat u moet doen.

Geleidelijk aan gaan de puppen over op vast voedsel. Gebruik altijd een hoogwaardig voer. Sommige commerciële voeders bevatten te veel zout of te veel vet, andere hebben weer een te hoge kalk-fosfor-verhouding.
De meeste Saarlooswolfhond-puppy's worden door onze leden groot gebracht met diepvriesvoer zoals; Duck, Rodie, Smuldier, etc. Vooral het, complete natuurvoedsel van Duck, dat géén kleurstoffen, géén smaakstoffen en géén bewaarmiddelen bevat, is ideaal voor pups doordat het geen grote stukken bevat maar zeer fijn van samenstelling is. Bovendien bestaat een kilo uit 10 plakken van elk 100 gram wat erg handig is bij de verdeling ervan.
Vraag raad. Bedenk dat niet altijd het duurste voer het beste voer is (met één van de duurste merken droogvoer zijn in de loop der jaren bij ons ras gigantische gezondheidsproblemen ontstaan). Over de naam van dit merk droogvoer kunt u de redactie bellen.
Bedenk wel, dat commercieel voer voor u als leek altijd beter is dan een zelf samengestelde maaltijd. Hier komt zoveel bij kijken, dat u de hele dag in de keuken staat om het voer van de juiste ingrediënten en in de juiste hoeveelheden te voorzien dat u niet meer van de opgroeiende pups kunt genieten. Bovendien is het kostbaar en moet u het restant weggooien.
Waar moet u de eerste 6 weken rekening mee houden
Bedenk dat de moederhond fel kan reageren wanneer een vreemde haar puppen wil aanraken. Ze is erg beschermend in deze periode. Ook andere honden in huis kunnen het ontgelden, vooral als zij te dicht bij de werpkist komen. Tegen de tijd dat de puppen gaan rondkruipen door de werpkist en geluidjes gaan maken, wordt het interessant en willen de andere honden op onderzoek. Hou ze, afhankelijk van de reactie van de moederhond, weg bij de werpkist. Van lieverlee gaat zij de andere honden weer accepteren en vaak gaat dit buiten in de tuin het beste. De puppen liggen dan natuurlijk nog in de werpkist. Die moeten daar absoluut niet bij zijn.
Moet er toevallig toch visite komen, dan moeten ook deze niet te dicht bij de werpkist komen. Zijn het ook nog eens hondeneigenaren, dan mogen ze zelfs de puppen niet vasthouden. Alles om besmetting te voorkomen.
Vaccinatie
Eindelijk zijn de puppen zes weken en krijgen zij hun eerste entingen. Vanaf nu is het veilig "kraamvisite" te ontvangen. Op de leeftijd van 9 weken worden de pups nogmaals gevaccineerd. Daarna volgens het entschema nogmaals op de leeftijd van 12 tot 13 weken en nog een prik in de 16º week.
Liefhebbers
Vanaf de zesde week mogen de potentiële nieuwe eigenaren op bezoek komen. Het feit, dat ze komen kijken is nog geen garantie dat ze in aanmerking komen voor een pup. Het kan zijn, dat u als fokker zijnde bedenkingen heeft, geen goed gevoel, of juist enthousiast bent. In ieder geval doet u nog geen toezeggingen. Iemand die echt een pup van u wilt kopen, neemt regelmatig contact met u op of komt zeer regelmatig kijken. U ziet dan gauw genoeg hoe zij met de puppen omgaan en kunt u een weloverwogen besluit nemen.
Maar: dit is geen garantie. Mensen kunnen van mening veranderen. Ze kunnen zich verkijken op het opvoeden van een pup. Daarom is het zaak goede afspraken te maken, liefst schriftelijk, of u werkt met een contract waarin precies staat wat de rechten en plichten van koper en verkoper zijn.
Het klinkt raar, maar een hond wordt door de wet beschouwd als een "zaak", net als een wasmachine, strijkijzer, enz. Dus wettelijk gezien, zijn er garantievoorwaarden.
Maar als alles goed gaat en daar vertrouwen we op, ziet u de pup pas terug bij een nestreünie, clubdag, of dergelijke en wordt u in die tussentijd middels telefoontjes, e-mails en foto's op de hoogte gehouden van de deugden en ondeugden van dit jonge leven.
= = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = = =Behandel uw Saarlooswolfhond, zoals hij verdient;
|






